سرطان پروستات چیست؟

سرطان پروستات، رشد سلولهای سرطانی در غدد پروستات است. این سرطان، شایعترین سرطان در میان مردان است.

نشانه های سرطان پروستات

در بیش تر موارد علائم سرطان پروستات در مراحل اولیه نمایان نمی شوند. این علائم در افراد مختلف متفاوت بوده و در شرایط متفاوتی ایجاد می شوند. در نتیجه ،تست های غربالگر یروتین از جمله توشه ی رکتال (DRE) و اندروژن اختصاصی پروستات(PSA) حائز اهمیت اند.

انجمن سرطان آمریکا توصیه میکند که تمامی مردان از ۵٠ سال به بالا از لحاظ سرطان پروستات کنترل شوند. مردانیکه فاکتور های خطر در آنان بالاست باید این آزمایشات را از سنین پایین تری آغاز کنند.

علائم ادراری سرطان پروستات 

به دلیل مجاورت غده ی پروستات با مثانه و پیشابراه ، سرطان پروستات میتواند علائم ادراری متنوعی را ایجاد کند. بسته به سایز و محل تومور، به پیشابراه فشار آمده و جاری شدن ادرار مهار می شود.

برخی از علائم سرطان پروستات که در رابطه با ادرار کردن است، عبارتند از :

۱) سوزش و یا درد هنگام ادرار

۲) دشواری هنگام ادرار کردن و یا متوقف شدن جریان ادرار

۳) تکرر ادرار شبانه

۴) بی اختیاری ادرار

۵) کاهش جریان ادرار و یا سرعت خروج آن

۶) ادرار خونی(هماچوری)

دیگر علائم و نشانه های سرطان پروستات

سرطان پروستات میتواند به بافت هایمجاور یا استخوان ها متاستاز بدهد(منتشر شود). چنانچه این سرطان به نخاع منتشر شود به اعصاب نخاعی فشار وارد می شود. دیگر علائم سرطان پروستات شامل موارد زیر است :

  • خون در مایع منی
  • اختلال و یا دشواری نعوظ
  • نعوظ دردناک
  • تورم در پاها یا ناحیه ی لگنی
  • بیحسی یا درد در لگن و پاها
  • درد استخوانی که برطرف نشده و مرتبط با شکستگی استخوانی نیست.

 

درمان بزرگی پروستات

چه کسی خطر ابتلا به سرطان پروستات را دارد؟

بالا رفتن سن در مردان (در سن 50 سالگی) بیشترین عامل خطر برای سرطان پروستات است. علاوه بر این، داشتن یک پدر یا برادر با سرطان پروستات خطر ابتلا به سرطان پروستات را دو برابر می کند. با این حال، مردان آمریکایی آفریقایی بیشترین خطر ابتلا به سرطان پروستات را دارند. تحقیقات نشان می دهد که اکثر مردان در سن 70 سالگی دارای نوعی سرطان پروستات هستند و بسیاری از آنها هیچ علامتی ندارند.

 

 

جلوگیری از سرطان پروستات

محققان معتقدند که رژیم غذایی کم میوه و سبزیجات، اما با گوشت و فراورده های لبنی با چربی بالا خطر ابتلا به سرطان پروستات را افزایش می دهد. تحقیقات زیادی روی این مساله صورت گرفته است و گمانه زنی های جاری نشان می دهد که گوشت و غذاهای پرچرب دارای ترکیباتی هستند که باعث افزایش رشد سلول های سرطانی می شوند.

آیا رابطه جنسی زیاد می تواند منجر به سرطان پروستات شود؟

گمانه زنی های زیادی در مورد اینکه چرا سرطان پروستات ایجاد می شود، وجود دارد. با این حال، شواهدی وجود ندارد که نشان دهد”رابطه ی جنسی بیش از حد”، استمناء، هیپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH) یا وازکتومی خطر ابتلا به سرطان پروستات را افزایش می دهد.

تشخیص سرطان پروستات

  • معاینه رکتوم دیجیتال (DRE)

تست DRE برای تعیین اینکه آیا پروستات بزرگ شده است و یا نرم است، برآمدگی دارد یا بسیار صفت است، انجام می شود. در طی یک آزمایش دیجیتال رکتال، دکتر برای تشخیص ناهنجاریهای پروستات با استفاده از یک انگشت روغنی با دستکش، تست را انجام می دهد.

  • تست PSA

آزمایش دیگری بر روی نمونه خون برای تعیین سطح پروتئین (آنتی ژن اختصاصی پروستات یا PSA) تولید شده توسط سلول های پروستات انجام می شود. آزمایش PSA ممکن است نشان دهد که یک فرد احتمال ابتلا به سرطان پروستات بالاتری دارد اما اختلاف نظر در مورد آزمایش وجود دارد.

نتایج تست PSA

به طور کلی سطح PSA کمتر از 4 نانوگرم در هر میلی لیتر خون به عنوان یک سطح طبیعی در نظر گرفته می شود در حالی که PSA بیش از 10 نانوگرم در میلی لیتر، خطر ابتلا به سرطان را بالا می برد. متاسفانه، برخی از مردان سطح متوسط (5 تا 9 نانو گرم در میلی لیتر) دارند، و وضعیت آنها را برای قضاوت سخت تر می کند. بدتر از آن، بعضی از مردان علیرغم نشان دادن سطح PSA کمتر از 4 نانوگرم، سرطان پروستات دارند.

  • بیوپسی سرطان پروستات

اگر دکتر شما تعیین کند که آزمایش PSA و رکتوم دیجیتال نشان دهنده سرطان پروستات است، پزشک می تواند به شما پیشنهاد دهد که بسته به سن، وضعیت پزشکی و عوامل دیگر، بیوپسی پروستات ضروری است. بیوپسی با قرار دادن یک سوزن از طریق مجرای رکتوم یا بین مجرای رکتوم و اسکروتول انجام می شود و سپس نمونه های کوچکی از بافت پروستات را که می تواند تحت یک میکروسکوپ برای بافت سرطانی بررسی شود، بر می دارد. بیوپسی می تواند میزان بدخیم بودن سلولهای سرطانی پروستات را شناسایی و تعیین کند.

آیا سرطان پروستات کشنده است؟

در اکثر افراد، سرطان پروستات به آرامی در این مراحل پیشرفت می کند؛ همه افراد مبتلا به سرطان پروستات مرحله I تا III، 5 سال یا بیشتر زنده می مانند و با درمان های فعلی، چشم انداز برای زنده ماندن افراد مبتلا در آینده بهتر است.

 درمان سرطان پروستات

  • پرتودرمانی

تابش، یک پرتو متمرکز شده است که می تواند برای از بین بردن سلول های سرطانی، به خصوص سلول های مهاجر (متاستاز) از غده پروستات استفاده شود. از پرتوهای تابشی می توان برای کاهش درد استخوان ناشی از سلول های سرطانی تهاجمی استفاده کرد.

  • جراحی

پروستاتکتومی رادیکال جراحی غده پروستات است. معمولا این درمان زمانی انجام می شود که سرطان تنها در غده پروستات قرار دارد. تکنیک های جراحی جدید کمک می کند تا از آسیب به اعصاب جلوگیری شود، اما ممکن است جراحی عوارض جانبی مانند اختلال نعوظ و اختلال کنترل ادراری را داشته باشد. با این حال، این عوارض جانبی به تدریج در برخی از بیماران بهبود می یابد. امروزه جراحان از روش رباتیک برای کمک به عملیات استفاده می کنند.

مقابله با بی اختیاری

بی اختیاری ادرار یک عارضه رایج برای مردان پس از عمل جراحی سرطان پروستات است و این مشکل می تواند حتی پنج سال پس از عمل جراحی ادامه داشته باشد. در یک بررسی از 111 مرد که در سال 2003 منتشر شد، 69 درصد افراد بی اختیاری پس از عمل جراحی پروستات را گزارش کردند. اکثر این مردان برای بهبود از تمرینات عضلانی لگن استفاده کردند (تمرینات Kegel). بسیاری از افراد از دستگاه های مهار کننده، از جمله پد، لباس زیر مخصوص و دستمال های بهداشتی برای مدیریت بی اختیاری استفاده کرده اند.

برخی از نکات برای بی اختیاری های پس از جراحی:

– کافئین و الکل کمتری بنوشید. هر دو اینها می توانند مثانه را تحریک کنند و نیاز شما را به توالت افزایش دهند. کاهش یا حذف آنها از رژیم غذایی، نیاز شما به ادرار مکرر را کم می کند.

– سیگار را ترک کنید. علاوه بر سایر مشکلات سلامتی, تنباکو موجب بی اختیاری ادرار در مردان می شود.

 هورمون درمانی

هورمون درمانی با استفاده از داروها برای کوچک کردن یا کاهش رشد سلول های سرطانی پروستات طراحی شده است، اما سلول های سرطانی پروستات را از بین نمی برد. این روش برای کاهش علائم سرطان پروستات و کاهش سرعت گسترش سرطان های پروستات بدخیم با از بین بردن یا کاهش تولید هورمون های مردانه (آندروژن ها) مانند تستوسترون مورد استفاده قرار می گیرد.

عوارض هورمون درمانی

    • ناتوانی جنسی
    • رشد بافت پستان
    • گر گرفتگی
    • افزایش وزن

شیمی درمانی

شیمی درمانی برای کشتن سلول های سرطانی که رشد سریعی در بدن دارند، طراحی شده است، در نتیجه اغلب هنگامی که سلول های سرطانی پروستات متاستاتیک به دیگر بخش های بدن حمله می کنند، استفاده می شود.. متاسفانه، شیمی درمانی اغلب سلولهای دیگر بدن مانند سلول های مو، سلول های مخاطی و سلول هایی را که در دستگاه گوارش قرار دارند، از بین می برد. این مساله می تواند منجر به عوارض جانبی ناخواسته شود.

عوارض شیمی درمانی سرطان پروستات

  • ریزش مو
  • زخم های دهان
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • دیگر بیماری های مزمن

 کریوتراپی( سرما درمانی)

Cryotherapy یک درمان است که سلول های سرطانی را با انجماد و سپس گرم شدن دوباره تجزیه می کند و از بین می برد. این درمان نسبت به جراحی کمتر تهاجمی است، اما اثربخشی درازمدت آن هنوز در حال بررسی است.

سرما درمانی سرطان پروستات و ناتوانی جنسی

متأسفانه، انجماد به سلول های عصبی از جمله سلول هایی که در نزدیکی پروستات هستند و عضلات را کنترل می کنند، آسیب می زند. بسیاری از مردان (تا 80٪) بعد از کریوتراپی ناتوان می شوند. اختلال نعوظ یک عارضه جانبی شایع بعد از کریوتراپی نسبت به پیوند پروستاتکتومی رادیکال است.

 مقابله با اختلال نعوظ (ED)

اختلال در نعوظ (ED یا ناتوانی در ایجاد یا حفظ نعوظ) یک عارضه بسیار رایج در بسیاری از درمانهای سرطان پروستات است. در برخی از مردان، به خصوص کسانی که زیر 70 سال سن دارند، ممکن است در حدود 2 سال پس از جراحی، عملکرد نعوظ بهبود یابد. علاوه بر این، ممکن است بیمار از داروهای مختلف و درمان، از جمله انواع مختلفی از دستگاه های خاص برای مردان مبتلا به ED استفاده کند.

 

دکتر حسین کرمی متخصص اورولوژی و پروستات در تهران

شما می توانید از طریق قسمت پرسش از دکتر سوالات خود را  مطرح نمایید.

سرطان پروستات چیست؟
به مطلب امتیازدهید