همه چیز درباره ی انواع فتق ( از علائم تا درمان فتق )

فتق زمانی اتفاق می افتد که یک اندام از بافتی که آن را نگه می دارد، به بیرون راه پیدا می کند. در این مقاله به بررسی انواع فتق، علائم و روش های درمان فتق می پردازیم.

ایجاد فتق در شکم شایع است، اما فتق همچنین می تواند در بالای ران، ناف و ناحیه ی کشاله ی ران نیز اتفاق بیافتد. بیشتر فتق ها سریعا تحدید کننده ی حیات نیستند، اما خود به خود نیز برطرف نخواهند شد. بعضی اوقات برای جلوگیری از عوارض خطرناک آن ها باید جراحی انجام شود.

انواع فتق های شایع

فتق مغبنی (اینگوئینال)

فتق مغبنی شایع ترین نوع فتق می باشد. آن ها 70 درصد تمام انواع فتق را تشکیل می دهند. این نوع فتق زمانی اتفاق می افتد که روده از یک نقطه ی ضعیف یا شکاف در دیواره ی تحتانی شکم بیرون می زند، اغلب از طریق کانال اینگوئینال.

کانال اینگوئینال در کشاله ی ران است. در مردان، این ناحیه جایی است که طناب اسپرماتیک از شکم به درون کیسه ی بیضه می رود. اسپرماتیک بیضه را حفظ می کند. در خانم ها، کانال اینگوئینال دارای رباطی است که رحم را در جای خود نگه می دارد.

این نوع فتق در مردان شایع تر است. این به دلیل آن است که بیضه ی مردان کمی قبل از تولد، از طریق کانال اینگوئینال نزول می یابد. بعضی اوقات، این کانال به درستی بسته نمی شود و مستعد به ابتلای فتق می ماند.

فتق نافی

فتق نافی در کودکان و نوزادان کمتر از 6 ماه اتفاق می افتد. این اتفاق زمانی می افتد که روده ی نوزاد از دیواره ی شکم و نزدیک ناف بیرون می زند. در هنگام گریه کردن نوزاد ممکن است شما متوجه یک بیرون زدگی در ناف یا نزدیک آن روی شکم کودک خود شوید.

فتق نافی تنها فتقی است که اغلب خود به خود و با قوی شدن دیواره ی شکمی برطرف می شود. معمولا با گذشت زمان و یک ساله شدن کودکتان این نوع فتق برطرف می شود.

فتق هیاتال

فتق هیاتال

فتق هیاتال زمانی اتفاق می افتد که قسمتی از معده ی شما از دیافراگم بیرون بزند و وارد حفره ی سینه تان شود. دیافراگم یک ورقه ی عضلانی است که به تنفس شما با منقبض شدن و وارد کردن هوا به ریه ها کمک می کند. دیافراگم ارگان های شکمی را از قفسه ی سینه جدا می کند.

این نوع فتق در افراد بالای 50 سال شایع تر است. اگر کودکی دچار این مشکل شود، معمولا در اثر یک اختلال مادرزادی ایجاد شده است. فتق هیاتال تقریبا همیشه باعث ایجاد رفلاکس معده به مری می شود که در آن مواد درون معده به سمت مری برمی گردد و باعث احساس سوزش می شود.

فتق برشی

فتق برشی می تواند بعد از جراحی شکم اتفاق بیافتد. روده ی شما ممکن است از برش جراحی یا اطراف بافت تضعیف شده بیرون بزند.

دلایل ایجاد فتق

فتق در اثر ترکیب دو عامل ضعف عضلانی و فشار آوردن، اتفاق می افتد. بر اساس علت آن، فتق می تواند ناگهانی یا به مرور زمان اتفاق بیافتد. علل شایع ضعف عضلانی عبارتند از:

  • اختلال در بسته شدن مناسب دیواره ی شکمی در رحم مادر، چیزی که یک اختلال مادرزادی است.
  • سن
  • سرفه ی مزمن
  • آسیب در اثر جراحی یا صدمه

عواملی که می توانند بدن شما را تحت فشار قرار دهند و ممکن است باعث فتق شوند، به خصوص اگر عضلات شما ضعیف باشند، شامل موارد زیر هستند:

  • بارداری، چیزی که روی شکم شما فشار وارد می کند.
  • یبوست، چیزی که باعث وارد شدن فشار به شما در هنگام اجابت مزاج می شود.
  • بلند کردن وزنه های سنگین
  • تجمع مایع در شکم یا آسیت
  • افزایش وزن ناگهانی
  • جراحی در آن ناحیه
  • سرفه یا عطسه ی مداوم

فتق

عوامل خطرزا در فتق

عواملی که خطر ابتلای شما به فتق را افزایش می دهند، شامل موارد زیر هستند:

❇ سابقه ی شخصی یا خانوادگی فتق

❇ اضافه وزن یا چاقی

❇ سرفه ی مزمن

❇ یبوست مزمن

❇ سیگار کشیدن، چیزی که سبب سرفه ی مزمن می شود.

همچنین مشکلاتی مانند سیستیک فیبروزیس می توانند به صورت غیر مستقیم خطر ابتلا به فتق را افزایش دهند. سیستیک فیبروزیس عملکرد ریه را خراب می کند و باعث سرفه ی مزمن می شود.

علائم فتق

شایع ترین علامت فتق بیرون زدگی یا برآمدگی در ناحیه ی تحت تاثیر است. در موارد فتق مغبنی، ممکن است متوجه یک برآمدگی در اطراف یا دو طرف استخوان شرمگاهی، جایی که کشاله ی ران و ران به هم می رسند، شوید. ممکن است در هنگام ایستادن، خم شدن یا سرفه کردن فتق را بهتر با لمس کردن احساس کنید.

اگر کودک شما فتق داشته باشد، ممکن است فقط هنگام گریه کردن او، برآمدگی را احساس کنید. معمولا برآمدگی تنها علامت فتق نافی است.

دیگر علائم متداول فتق مغبنی شامل موارد زیر هستند:

☑ درد یا احساس ناراحتی در ناحیه ی تحت تاثیر (معمولا در پایین شکم)، مخصوصا در هنگام خم شدن بیش از حد، سرفه کردن یا بلند کردن اجسام

☑ ضعف، فشار یا احساس سنگینی در شکم

☑ احساس سوزش، ناراحتی یا درد در محل بیرون زدگی

دیگر علائم فتق هیاتال شامل موارد زیر هستند:

✅ ریفلاکس اسید، چیزی که اسید معده به مری برمیگردد و باعث احساس سوزش میشود

✅ درد قفسه سینه

✅ مشکل در بلع

در بعضی موارد، فتق علائمی ندارد. ممکن است شما متوجه نشوید که فتق دارید تا زمانی که برای شما یک معاینه ی جسمی معمولی یا پزشکی برای مشکل بدون ارتباط دیگری انجام شود.

روش تشخیص فتق

روش تشخیص فتق

فتق مغبنی یا برشی معمولا با یک معاینه ی جسمانی تشخیص داده می شوند. ممکن است پزشک شما یک بیرون زدگی در شکم یا کشاله ی ران شما احساس کند که در هنگام ایستادن، سرفه کردن یا فشار آوردن بزرگ تر می شود.

اگر فتق هیاتال داشته باشید، ممکن است پزشک شما با یک آزمایش اشعه ی ایکس باریم یا اندوسکوپی آن را تشخیص دهد. آزمایش اشعه ی ایکس باریم یک سری عکس های اشعه ی ایکس است که از لوله ی گوارشی شما گرفته می شود.

بعد از این که شما یک محلول دارای باریم، که به خوبی در عکس اشعه ی ایکس مشخص می شود را بخورید، عکس ها که شروع به ثبت شدن می کنند.

در طی اندوسکوپی یک دوربین کوچک که روی یک لوله چسبیده است از طریق گلوی شما، به مری و معده تان وارد می شود. این آزمایش همچنین به پزشکتان اجازه می دهد تا موقعیت داخلی معده ی شما را مشاهده کند.

اگر کودک شما فتق نافی داشته باشد، ممکن است پزشک یک سونوگرافی تجویز کند. در سونوگرافی از امواج صوتی با فرکانس بالا برای ایجاد یک تصویر از ساختار های درونی بدن، استفاده می شود.

گزینه های درمان فتق

این که نیاز به درمان فتق باشد یا نه، بستگی به اندازه ی فتق و شدت علائم شما دارد. پزشک شما ممکن است فتقتان را برای عوارض احتمالی پایش کند. گزینه های درمان فتق شامل تغییر سبک زندگی، داروها و یا جراحی می باشد.

 

✔ درمان فتق با تغییر سبک زندگی

تغییر رژیم غذایی می تواند اغلب علائم فتق هیاتال را بهبود ببخشد، اما نمی تواند فتق را از بین ببرد. از خوردن وعده های سنگین یا حجیم خودداری کنید. بعد از غذا خم نشوید و دراز نکشید، و وزنتان را در محدوده ی سالم نگه دارید.

ورزش های خاصی ممکن است به تقویت عضلات اطراف فتق کمک کنند. با این حال، ورزش هایی که به طور مناسب انجام نشوند، می توانند فشار روی فتق را افزایش دهند و بیرون زدگی آن را بیشتر کنند. بهتر است با پزشک یا فیزیوتراپ خود صحبت کنید که بهتر است چه ورزشی را انجام دهید و چه ورزشی را انجام ندهید.

اگر این تغییرات ناراحتی شما را از بین نبرند، ممکن است برای تصحیح فتق نیاز به جراحی داشته باشید. همچنین می توانید با مصرف نکردن غذاهایی که باعث ریفلاکس اسید یا سوزش معده می شوند، مانند غذاهای تند و غذاهای دارای گوجه فرنگی علائم خود را بهتر کنید. به علاوه، می توانید با کاهش وزن و ترک سیگار رفلاکس خود را کاهش دهید.

خوردن دارو برای درمان پروستات

✔ درمان فتق با داروها

اگر فتق هیاتال داشته باشید، داروهای بدون نسخه و داروهایی که پزشک برای شما تجویز می کند، می توانند اسید معده را کاهش دهند، ناراحتی شما را بهبود ببخشند و علائم شما را تسکین دهند. این دارو ها شامل آنتی اسیدها، مسدود کننده های گیرنده ی  H2 و مهار کننده ی پمپ پروتون می باشند.

✔ درمان فتق با جراحی

اگر فتق شما بزرگتر شود یا باعث درد شود، ممکن است پزشک شما تصمیم به جراحی بگیرد. ممکن است پزشک شما فتق را در طی جراحی با دوختن سوراخی که در دیواره ی شکمتان قرار دارد ببندد. این کار متداولا با وصله کردن سوراخ به وسیله ی بافت جراحی انجام می شود.

فتق می تواند با جراحی باز یا لاپاراسکوپی ترمیم شود. در لاپاراسکوپی با استفاده از یک دوربین ظریف و تجهیزات مینیاتوری جراحی، فتق را با ایجاد فقط یک برش کوچک ترمیم می کنند. لاپاراسکوپی آسیب خیلی کمی به بافت اطراف می زند.

جراحی باز یک دوره ی بهبودی طولانی دارد. ممکن است تا شش هفته نتوانید به صورت عادی حرکت کنید. جراحی لاپاراسکوپی دوره ی بهبودی خیلی کوتاه تری دارد، اما خطر برگشت فتق در آن بیشتر است.

به علاوه همه ی فتق ها را نمی توان با لاپاراسکوپی، ترمیم مناسبی کرد. این شامل فتقی می شود که در آن بخشی از روده ی شما به کیسه ی بیضه وارد شده باشد.

عوارض احتمالی فتق

اگر درمان فتق با موفقیت انجام نشود، فتق می تواند رشد کند و دردناک تر شود. بخشی از روده ی شما می تواند در دیواره ی شکمتان به دام بیافتد، این موضوع می تواند لوله ی گوارش شما را مسدود کند و باعث درد شدید، تهوع یا یبوست شود.

فتق درمان نشده می تواند فشار زیادی روی بافت های مجاور وارد کند. این موضوع می تواند باعث تورم و درد در بافت های اطراف شود.

اگر قسمتی از روده که به دام افتاده است جریان خون کافی نداشته باشد، دچار خفه شدگی می شود. این موضوع می تواند باعث عفونی شدن یا مرگ بافت روده شود. فتق خفه کننده، یک تهدید کننده ی حیات است و باید سریعا برای درمان فتق خفه کننده اقدام کرد.

hernia

پیشگیری از فتق

شما همیشه نمی توانید از تضعیف عضلات که به فتق اجازه ی رخ دادن می دهند، جلوگیری کنید. با این حال می توانید فشاری که روی بدنتان وارد می شود را کاهش دهید. این کار می تواند از بروز فتق پیشگیری کند یا از بدتر شدن فتق موجود جلوگیری کند. نکات پیشگیرانه شامل موارد زیر هستند:

  • سیگار نکشید.
  • در هنگام بیماری به پزشک مراجعه کنید تا از سرفه ی مداوم جلوگیری کنید.
  • وزن خود را متناسب نگه دارید
  • از زور زدن هنگام اجابت مزاج و ادرار کردن خودداری کنید.
  • با زانوی خود اجسام را بلند کنید نه با کمرتان
  • از بلند کردن اجسامی که برایتان سنگین هستند، خودداری کنید.

 

دکتر حسین کرمی متخصص اورولوژی و پروستات در تهران

شما می توانید از طریق قسمت پرسش از دکتر سوالات خود را  مطرح نمایید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.  

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر فرهاد سه شنبه ۸ آبان ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    من رفتم دکتر و گفتم ادرارم زود به زود می باشد مثلا اگه یک لیوان اب بخورم دو دقیقه بعد باید برم دستشویی ایشون گفتند التهاب پروستات دارید و باید در یک لگن اب روزی 4 بار بنشینی و از مقعد تا زیر اندام تناسلی به مدت 15 دقیقه ماساژ بدهی
    خواستم از شما نیز بپرسم بهترین را برای درمان سریع التهاب پروستات چیست ؟ و خوردن چه غذاهایی نیز باعث بهبود التهاب می شود؟ بنده 26 سالمه و مجردم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۸ آبان ۹۷( 1 سال پیش)
      باید با مدترک بیایید۰۲۱۷۱۰۶۲۳۰۰
  • تصویر کاربر فریبرز سه شنبه ۸ آبان ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام خدمت دکتر عزیز
    بنده حدود 4 روز است که کپسول تامسولوسین را مصرف میکنم . و الآن حدود یک قطره آب منی موقع انزال دفع میکنم . ایا این مسئله خطر داره؟
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۸ آبان ۹۷( 1 سال پیش)
      عارضه دارو است
  • تصویر کاربر داودبرجی سه شنبه ۱ خرداد ۹۷( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام.سوالم اینه که درددرمحل مثانه دارم موقع ادرارواحساس التهاب موقع ادرارایامیتونه خطرسازیامربوط به پروستات باشه .ممنون میشم ازراهنماییتون
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱ خرداد ۹۷( 2 سال پیش)
      سلام وپوزش از تاخير در جواب بهتر است ازمايش وكشت ادرار وسونو بدهيد بفرستيدببينم
  • تصویر کاربر ناشناس سه شنبه ۱ خرداد ۹۷( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام.دكتر من.31سالمه احساس سوزش ادرار و تكرر ادرار.دارم.بخصوص موقعه اي كه ميرم اجابت مزاج كنم.اي اتفاق ميفت.فكر كنم هم در مقعدم بواسير زده.ناگفته هم نمونه خود ارضاي خيلي دارم.
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱ خرداد ۹۷( 2 سال پیش)
      سلام وپوزش از تاخير در جواب در سن شما جاي نگراني نيست اب بخوريد بهتر ميشود
  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۱ خرداد ۹۷( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام.پدر من تکرر ادرار داره و شرایطش خوب نیست و یک بار سکته مغزی کرده که خدارو شکر خوب هست و عمل باز قلب انجام داره 5 رگش گرفته بود .ولی درحال حاظر تکرر ادرارش مشوشمون کرده نمیدونیم چه کار کنیم باید جراحی بشه یا خیر با دارو هست فعلا با ایزی لایف کنترلش میکنیم ولی راهی که درمان داشته باشه فعلا انجام ندادیم لطفا راهنمایی کنید.باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱ خرداد ۹۷( 2 سال پیش)
      سلام وپوزش از تاخير در جواب با توجه به شرح حال نياز به عمل ندارد
  • تصویر کاربر حمید سه شنبه ۱ خرداد ۹۷( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    باسلام حدود دوماه است که ادرارم باتاخیر شروع میشه. منقطع شده یه خورده میاد دوباره قطع میشه باز دوباره میاد.فشارش کم شده. هنگام تخلیه باید زور بزنم. احساس باقیمانده ادرار دارم. بعد ادرار چند قطره ادرار تو پیشابراه میمونه که با دست تخلیه میکنم. آزمایش وسی تی رفتم نرمال بوده. لطفا راهنمایی کنین. باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱ خرداد ۹۷( 2 سال پیش)
      سلام وپوزش از تاخير در جواب سايد از نظر تنگي مجرا بررسي سيستوسكوپي شويد٠٢١٢٢٦٤٢٧٤٤
  • تصویر کاربر مصیب سه شنبه ۱ خرداد ۹۷( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    س
    مدتی است که سوزش ادرار درد هنگام انزال وگرفتگی مجازی دارم چندین بار هم بهزشک مراجعه کرده ام ولی فایدهای نداشته چه کار باید بکنم؟
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱ خرداد ۹۷( 2 سال پیش)
      سلام وپوزش از تاخير در جواب اينها ليشتر عصبي است بيخيال شويد
  • تصویر کاربر مهرداد سه شنبه ۱ خرداد ۹۷( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام و تشکر از شما
    بنده 39 ساله و مجرد هستم، حدود 3-4 ماهی هست که دچار درد زیر ناحیه شکم خصوصا سمت چپ و گاهی بیضه ها و لگن هستم،خیلی شبها با درد از خواب بیدار میشم ولی با انجام ادرار کمی بهتر میشم،خود ارضایی دارم واحساس میکنم پروستاتم بزرگ شده طوری که حتی برای خروج گاز روده هم گاهی مشکل دارم در حالیکه با انجام کلونوسگوپی مشخص شد مشکل روده ندارم،ادرارم راحت انجام میشه ولی یکم احساس میکنم کامل تخلیه نشده،حجم و غلظت منی که ازم خارج میشه کم شده وحس میکنم خوب خالی نمیشه ، زمان خروج منی احساس لذت بسیار کمی دارم و به همین خاطر خوب ارضا نمیشم
    ممنونم از راهنماییتون
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱ خرداد ۹۷( 2 سال پیش)
      سلام وپوزش از تاخير در جواب از نظر من مشكل شما ناشي از استرس هاي زياد وعصبي است
  • تصویر کاربر پارسا سه شنبه ۱ خرداد ۹۷( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    بنده ۲۲ ساله هستم در ناحیه پروستات زمان پریدن از ی ارتفاع زیاد روی پاها دچار درد شدید میشم(چند ساله)
    جدیدا چند بار از خروج منی جلو گیری کردم ک ی درد خیلی خفیفی ایجاد کرده البته بیشتر زمانی ک بهش فک میکنم درد داره و دردش خیلی محل اثر نیست
    اما همیشه برام سوال بوده چرا موقع پریدن از ارتفاع بین پاهام درد میگیره(نمیدونم از پروستاته یا اسپاسم عضلانی اما محل پروستات هست)
    به نظرتون این نیاز به مراجعه داره به پزشک. اگه بله میتونه خطر التهاب یا بدتر وجود داشته باشه و این که ایا قابل برگشت هست اگه التهاب داره؟
    البته هیچ کدوم دیگه از علایم التهاب را ندارم
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی سه شنبه ۱ خرداد ۹۷( 2 سال پیش)
      سلام وپوزش از تاخير در جواب در سن شما ورم پروستات نداريم اهميت ندهيد
  • تصویر کاربر اصغر پنجشنبه ۲۴ اسفند ۹۶( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    ن از بیماری پروستا هستم که جدید درد به لگن و ران پا وارد میکن وگاهی احساس میشود به کلیه ها میزند لطفا
    vhi nvlhk vh ftvlhddn
    1. تصویر کاربر دکتر حسین کرمی پنجشنبه ۲۴ اسفند ۹۶( 2 سال پیش)
      درد پرویتات به ران ولگن منتقل نمیشود
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر