سرطان پروستات بدخیم

نقطه آغازین سرطان پروستات، غده پروستات است. سرطان  پروستات بدخیم مربوط به زمانی است که سرطان از غده پروستات گسترش یابد و سایر اندام های بدن را درگیر کند.

سرطان با رها شدن از غده سرطانی اصلی و حمله به بافت‌های مجاور گسترش می‌یابد و پیشرفت می‌کند. سرطان به‌طور مستقیم بر بافت‌های نزدیک اثر میگذارد ولی می تواند از طریق سیستم لنفاوی، بروی سایر قسمت‌های دور بدن نیز اثر بگذارد.

غدد سرطانی می توانند در هر قسمت از بدن رشد کنند، اما سرطان پروستات برخی از قسمت های بدن را بیشتر درگیر می کنند که این قسمت‌ها عبارت‌اند از:

✅ غدد فوق‌ كليه

✅ استخوان‌ها

✅ کبد

✅ ریه

سرطان پروستات سطح ۴ زمانی اتفاق می‌افتد که سرطان در دیگر قسمت‌ها و بافت‌های بدن گسترش‌ یافته باشد. در بیشتر اوقات سرطان پروستات در همان مراحل ابتدایی توسط پزشک تشخیص داده می‌شود. به‌ طور کلی سرعت رشد این سرطان کم است اما قابلیت گسترش در دیگر بافت‌ها و برگشت دوباره بیماری بعد از درمان را دارد.

سرطان پیشترفته پروستات

علائم سرطان پروستات بدخیم

سرطان پروستات ممکن است در بسیاری از مردان هیچ‌گونه علامت خاصی نداشته باشد. در مواردی مشکل در دفع ادرار و وجود خون در ادرار از علا‌ئم آن است. برخی از علائم عمومی آن عبارتند از:

☑ ضعف

☑ خستگی

☑ کاهش وزن

دیگر علائم سرطان پروستات بدخیم  بر اساس محل گسترش و بزرگی غده عبارت‌اند از:

 ✔ گسترش سرطان در بافت‌های استخوان، باعث درد و شکستگی استخوان می‌شود.

✔ گسترش سرطان در کبد موجب ورم شکمی، زردی پوست، زردی چشم‌ها یا به‌ اصطلاح یرقان می‌شود.

✔ نفس‌تنگی و درد در ناحیه قفسه سینه از علائم پیشرفت سرطان در ریه است.

✔ سرطان در سر باعث سردرد، سرگیجه و بیهوشی می‌شود.

چه کسانی در معرض خطر سرطان پروستات بدخیم هستند؟

علت اصلی سرطان پروستات هنوز مشخص نیست، اما خطر ابتلا به این نوع سرطان در آقایان، از ۵۰ سالگی به بعد افزایش می‌یابد. در برخی گروه‌ها ازجمله مردان آفریقایی-آمریکایی و مردانی که دارای نوعی جهش ژنتیکی خاص همچون BRCA1، BRCA2 و HOXB13 هستند، خطر پیشرفت سرطان پروستات بدخیم بسیار زیاد است.

بسیاری از مردان مبتلا به سرطان پروستات، هیچ‌گونه سابقه خانوادگی برای این بیماری ندارند. اما پدر و برادر مبتلا به این بیماری، خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می دهند.

سی تی اسکن

تشخیص سرطان پروستات بدخیم 

چنانچه درگذشته به سرطان پروستات مبتلا بوده‌اید حتی اگر روند درمانتان به پایان رسیده است، در صورت مشاهده هرگونه علامتی باید به پزشک مراجعه کنید. برای تشخیص بازگشت و گسترش سرطان پروستات، پزشک به تجویز چند نمونه تصویربرداری می‌پردازد که شامل موارد زیر می‌شوند:

✅ اشعه ایکس (X-rays)

✅ سی‌تی‌اسکن (CT scans)

✅ اسکن اِم آر آی (MRI scans)

✅ اسکن پِت (PET scans)

✅ اسکن استخوان

گاهی ممکن است نیازی به هیچ‌کدام از موارد بالا نباشد. آزمایشات بالا بر اساس علائم و آزمایش فیزیکی برای بیمار تجویز می‌گردند.

هرگونه ناهنجاری موجود در تصاویر به معنای سرطان نیست و تجویز آزمایش‌های دیگر برای تشخیص دقیق الزامی است. در صورت کشف توده، دستور توده برداری توسط پزشک تجویز خواهد شد.

در آزمایش تکه‌برداری قسمتی از بافت مشکوک توسط پزشک برداشته و هرگونه مورد مشکوک در مورد بافت برداشته‌شده، توسط آزمایش پاتولوژی تشخیص داده می‌شود. در صورت وجود سرطان پروستات نیز میزان وخامت آن توسط این آزمایش مشخص می‌گردد.

درمان سرطان پروستات بدخیم

سرطان پروستات قابل‌ درمان است اما هرچه بیماری بیشتر پیشرفت کرده باشد روند درمان سخت‌تر خواهد شد. درمان سرطان پروستات بدخیم به دو صورت درمان نقطه‌ای و سیستمی است. هر دو درمان در  بیشتر آقایان به‌ صورت هم‌ زمان استفاده می شوند.

هورمون تراپی

هورمون تراپی با سرکوب هورمون‌های مردانه مانع رشد سلول‌های سرطانی پروستات می‌شود. موارد زیر انواع مختلفی از هورمون تراپی هستند:

بیضه برداری

در این روش بیضه‌ها که محل تولید هورمون‌های جنسی مردانه هستند، از طریق عمل جراحی برداشته می‌شوند.

لوتانیزه

در این روش تولید تستوسترون درون بیضه، از طریق تزریق داروهایی کاهش میابد.

آنتیگونیست LHRH

 داروهایی هستند که به‌سرعت موجب پایین آمدن سطح تستوسترون می‌شوند. این داروها به‌صورت ماهانه و به شکل تزریق زیر جلدی مورد استفاده قرار میگیرند.

درمان دارویی پروستات
کنترل‌کننده‌های CYP17

 همانند آنچه بیان شد موجب پایین آمدن سطح تستوسترون می‌شوند و به‌صورت روزانه و به شکل قرص مصرف می‌گردند. حساسیت، اختلالات جنسی و کم‌خونی، از عوارض مصرف این داروها هستند.

پرتودرمانی

پرتودرمانی خارجی برای غده پروستات و دیگر قسمت‌های بدن زمانی به کار می رود که بیماری تا استخوان‌ها پیشرفت کرده باشد. خستگی از عوارض این روش درمانی است.

در پرتودرمانی داخلی دانه‌های رادیواکتیو توسط پزشک درون پروستات جای گذاری می‌شوند. این دانه قابلیت تولید اشعه با دوز کم‌ و زیاد را دارد. از عوارض این روش نیز اختلالات جنسی، مشکل در دفع ادرار و مشکلات روده ای است.

شیمی‌درمانی‌

سلول‌های سرطانی بدن با روش شیمی‌درمانی کشته می‌شوند. شیمی‌درمانی باعث کوچک شدن تومورهای موجود میشود و از رشد تومورهای جدید جلوگیری می کند. از عوارض جانبی این روش حالت تهوع، کاهش اشتها و کاهش وزن است.

ايمن‌ درمانى‌

واکسن Sipuleucel-T به‌منظور درمان سرطان پروستات پیشرفته ، به‌خصوص زمانی که هورمون تراپی مؤثر واقع نشود، تجویز می‌شود. این واکسن باعث تقویت و تولید گلبول‌های سفید می‌شود. واکسن در ۳ دوز جداگانه و به فاصله زمانی دو هفته تزریق می‌شود. از عوارض این  واکسن می توان به حالت تهوع،سردرد، کمردرد و درد مفاصل اشاره کرد.

عمل جراحی

اگرچه عمل جراحی گزینه‌ای برای برداشتن تومور است اما به‌ندرت توسط پزشک تجویز می‌گردد، زیرا سرطان پروستات میتواند در قسمت‌های مختلف بدن پیشرفت کند.

جراحی پروستات

شایسته است در مورد تأثیر هرکدام از روش‌های درمانی بر کیفیت زندگی با پزشک خود مشورت کنید. پزشک علاوه بر درمان سرطان، ممکن است برای علائم خاصی چون درد، خستگی و مشکل دفع ادرار، راه‌حل‌هایی را به بیمار ارائه دهد.

برای سرطان پروستات بدخیم چه‌کاری می‌توان انجام داد؟

دانستن در مورد سرطان پروستات و اتخاذ تصمیم آگاهانه بسیار مهم و ضروری است. با پزشک خود راحت باشید، تمام احساسات و نگرانی‌های خود را در این مورد با وی در میان بگذارید و در این مورد از ایشان کسب اطلاع کنید.

برخی درمان‌های متمم، در روند درمان سرطان پروستات مفید هستند، برای مثال:

✅ یوگا و دیگر حرکات درمانی

✅ موسیقی‌درمانی

✅ مدیتیشن، ریلکسیشن و ورزش‌های هوازی

✅ ماساژ

کلام آخر

هیچ درمانی برای سرطان پروستات بدخیم یا سطح ۴ وجود ندارد. تمام تلاش گروه پزشکی در روند درمان، به‌ منظور کنترل بیماری است. نتیجه این درمان بستگی به‌سرعت رشد سرطان و پاسخ مثبت بدن به درمان دارد. فرد می‌تواند سال‌ها با سرطان پروستات به زندگی خود ادامه داد.

دکتر حسین کرمی متخصص اورولوژی و پروستات در تهران

شما می توانید از طریق قسمت پرسش از دکتر سوالات خود را  مطرح نمایید.